Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Czelin - archeologiczny skarbiec

Opublikowano w dniu: 2013-03-11       Aktualizowano w dniu: 2013-03-11 Autor: Marek
Wykopaliska w Czelinie, fot. Bartłomiej RogalskiCmentarzysko tak zwanej „grupy lubuskiej” w Czelinie zostało przypadkowo odkryte w 2003 r. Bawiący się na tamtejszej żwirowni uczniowie znaleźli i przekazali opiekunom zabytki archeologiczne. Jak się później okazało były to elementy wyposażenia grobów popielnicowych z okresu wpływów rzymskich.

Badania wykopaliskowe podjęli archeolodzy z Działu Archeologii MNS w Szczecinie. Prowadzono je w latach 2004-2005 i 2012. Do dziś odkryto 88 obiektów archeologicznych na przestrzeni około ¼ hektara. Ponad połowa z obiektów to groby, wśród których wskazać możemy trzy zasadnicze ich typy:

Pierwszy to groby popielnicowe. Spalone szczątki ludzkie chowane były w urnie, czasem obłożonej kamieniami i zasypywanej resztkami stosu pogrzebowego. Drugim typem pochówków z Czelina są groby jamowe. W ich przypadku spalone resztki zwłok deponowano bez urny, bezpośrednio w ziemi, bądź w jakimś pojemniku organicznym, który uległ do dziś rozkładowi. Jeden grób reprezentuje obrządek szkieletowy. Pozostałe obiekty archeologiczne, nie będące grobami to paleniska, ślady po słupach, bruki ułożone z kamieni. Są one związane funkcjonalnie z cmentarzyskiem. Służyły zapewne obrzędom pogrzebowym bądź ich przygotowaniu, a zapewne także zwykłej codziennej trosce o groby najbliższych. Rekonstrukcję stosu pogrzebowego, grobu popielnicowego obejrzeć można w skansenie, jaki niedawno oddano do użytku z Czelinie. Tablice informacyjne pozwolą zapoznać się z pradziejami regionu i samym cmentarzyskiem.
Grób, wykopaliska w Czelinie, fot. Bartłomiej Rogalski
Tymczasem wspomnieć należy, że cmentarzysko w Czelinie dostarczyło sporej liczby ciekawych zabytków. W pierwszym rzędzie wymienić należy elementy ówczesnego stroju, przede wszystkim brązowe bądź żelazne fibule. Były to brosze przypominające konstrukcją nasze agrafki. Służyły do spinania sukni i płaszczy. To newralgiczny dla archeologa element wyposażenia – moda na kolejne modele fibul zmieniała się tak dynamicznie, że dzisiaj konkretny typ fibuli znaleziony w grobie informuje nas, kiedy dokładnie zmarł pochowany właściciel. Wśród fibul znajdują się okazy lokalne, jak i egzemplarze wyprodukowane w prowincjach rzymskich czy na terenie Połabia. Nad Odrą krzyżowały się wówczas szlaki komunikacyjne i handlowe, co potwierdzają i inne zabytki. Popielnice reprezentują formy naczyń typowe dla Nadłabia, będącego wówczas jednym z głównych centrów kulturowych Europy. Naczynia te są zdobione osadzonym na osi kółeczkiem zębatym, którym wykonywano pasy ornamentacyjne w postaci swastyk i meandrów. Sama technika łączona jest przez badaczy jednoznacznie także z terenami nadłabskimi, lecz niektóre z ornamentów inspirowane są ceramiką z Wielkopolski, Pomorza i Śląska.
Grób, wykopaliska w Czelinie, fot. Bartłomiej Rogalski
Licznie reprezentowane jest także ówczesne uzbrojenie. Przeciętny nadodrzański wojownik w I-III w.n.e., a tak datowane jest cmentarzysko w Czelinie, uzbrojony był w tarczę i oszczep. Do dziś znaleziono tu kilkanaście grotów oszczepów, o różnych kształtach, w tym trzy okazy ornamentowane. Zwyczaj ten przywędrował na dolne Nadodrze prawdopodobnie z Wielkopolski bądź Śląska, zajętych przez tzw. kulturę przeworską. Generalnie obyczaj wyposażania zmarłych wojowników w broń na terenie Nadodrza interpretuje się jako wpływ kultury przeworskiej – wcześniej, zanim pojawiła się grupa lubuska u progu naszej ery, był on tu nieznany. W Czelinie odkryto również elementy tarcz, zwane imaczami (okucia uchwytów) i umbami (okucie środka tarczy w kształcie miseczki bądź lejka). Oba te elementy tarczy ewoluowały w czasie stąd poszczególne formy imaczy i umb dzisiaj dobrze datują, podobnie jak wspomniane wyżej fibule, groby w których je złożono.
Grot oszczepu, wykopaliska Czelin, fot. Bartłomiej Rogalski
Z Czelina pochodzą także cztery miecze – trzy obosieczne i jeden jednosieczny. Ten ostatni odpowiada broni jaka nosili wojownicy wspomnianej kultury przeworskiej i ma analogie w Wielkopolsce. Dwa z trzech mieczy obosiecznych są z kolei niezwykle fascynującym źródłem do badań nad pradziejami Nadodrza. Pierwszy reprezentuje typ charakterystyczny dla Jutlandii w początku III w. n. e, drugi natomiast jest znanym nam z filmów „gladiusem” rzymskiego legionisty. Wszystkie miecze zostały rytualnie zgięte przed złożeniem do grobu co odpowiada ówczesnym wierzeniom. Umiera wojownik – „umrzeć” musi z nim wszystko, co ma mu służyć w zaświatach. Obyczaj ten także wiązać należy chyba z kultura przeworską Wielkopolski i Śląska. Ze Skandynawią z kolei łączyć należy, poza wymienionym mieczem również umbo tarczy w kształcie półkolistej miseczki, używane m.in. w okolicach Oslofjordu, a także szereg specyficznych krzesiw w kształcie szydła. To także stricte skandynawskie narzędzia.
Rytualnie zgięta broń, wykopaliska w Czelinie - fot. Bartłomiej Rogalski
Cmentarzysko w Czelinie datowane jest obecnie na odcinek pradziejów zamykający się w cezurach faza A3 młodszego okresu przedrzymskiego do fazy C1b okresu wpływów rzymskich, czyli od schyłku I w. p.n.e. do początku III w. n. e. To bardzo długi okres użytkowania jak na cmentarzysko grupy lubuskiej. 

dr Bartłomiej Rogalski
Autorem zdjęć jest dr Bartłomiej Rogalski.
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec
Czelin - archeologiczny skarbiec

Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Czelin - pierwszy słup graniczny nad Odrą

Czelin, który znajduje się w powiecie gryfińskim, jest miejscowością gdzie po raz pierwszy wbito słup graniczny nad Odrą, oznaczając tym samym nową granicę polsko-niemiecką po 1945 roku.

Zanim sforsowano Odrę... inscenizacja w Czelinie
Inscenizacja w Czelinie, tuż obok obelisku upamiętniającego wkopanie pierwszego słupa granicznego nad Odrą, stała na najwyższym poziomie. Rekonstruktorzy postarali się, by możliwie wiernie przedstawić obraz pamiętnych dni 1945 roku.
Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Fotka dnia - Pomorze Zachodnie
Obecna ocena:
Zobacz i zagłosuj!
REKLAMA
Pojezierze Myśliborskie - Cudna Kraina

Podziemne miasto

Rewal tanie pokoje

POLECAMY W POLSCE
Synagoga w Kazimierzu Dolnym.   Kazimierz Dolny
Pokoje gościnne Beitenu  w dawnej synagodze usytuowanej w samym sercu Kazimierza Dolnego,  pomiędzy Małym i Dużym Rynkiem. ----->

Zamek Gniew   Zamek Gniew
Potężna gotycka twierdza, siedziba królów, hetmanów i starostów, słynący z  turniejów, zaciętych bitew i spektakli zaprasza.  ----->

Karpacz. Hotel Artus.   Karpacz. Hotel Artus
Położenie w bezpośrednim sąsiedztwie Karkonoskiego Parku Narodowego wyróżnia nas wśród innych hoteli. Cisza, spokój i bliskość gór.  ----->

Łagów. Bukowy Dworek   Łagów. Bukowy Dworek
Położony na obrzeżach Łagowskiego Parku Krajobrazowego oferuje kryty basen, centrum fitness, saunę, korty tenisowe oraz wannę z hydromasażem.   ----->
 
POLECAMY
Moja Polska. Miejsca warte zobaczenia! KREDYCIAK : Forum kredytowe zawierające opisy ofert  z sektora finansowego
średnia ilość wyświetleń dziennie: 181 372
  Newsletter zp.pl
Popularne atrakcje
Facebook

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90