Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Pommernstellung 2015

Opublikowano w dniu: 2015-02-12       Aktualizowano w dniu: 2015-02-12 Autor: Arnold Kozłowski

Wał Pomorski. Żołnierz polski stanął tu dopiero w 1945r. Źle wyekwipowany, niezbyt dobrze dowodzony, głodny i zmarznięty, zbyt mało przeszkolony - stoczył zaciekłą bitwę. przyszło mu walczyć i ginąć w tej obcej dla niego krainie…
Przełamanie Wału Pomorskiego

Pommernstellung – Pozycja Pomorska – linia umocnień polowych, wzmocniona żelbetowymi schronami różnych typów i przeznaczenia. Wkomponowana w naturalne przeszkody: jeziora, rzeki, mokradła, uzupełniona sztucznymi rozlewiskami. Powstała w latach 30-tych XXw. wzdłuż ówczesnej granicy niemiecko-polskiej i miała zatrzymać ewentualną polską ofensywę aż do zmobilizowania i wystawienia odpowiednich wojsk niemieckich…

70 lat później podążyliśmy śladami żołnierzy 1 AWP. W tym samym czasie, w tym samym miejscu, w tym samym historycznym mundurze… Po raz trzeci zanurzyliśmy się w spowite zimową aurą lasy nad jeziorami Smolno, Zdbiczno i Dobre. Kwaterę główną założyliśmy w miejscowości Szwecja, w dawnym ewangelickim kościele, gdzie w ’45 zorganizowano sztab. Zadanie postawione uczestnikom było na granicy realizacji, tak jak zadania postawione 70 lat temu…

Wczesny przyjazd do Szwecji. Następnie intensywny i pełen emocji Dzień Patrona z dzieciakami ze Szkoły Podstawowej im. 4 DP przygotowany przez nasze stowarzyszenie. Uczniowie wzięli udział w edukacyjnych i rekreacyjnych zajęciach, których ukoronowaniem było przyznanie, w formie indywidualnego dyplomu, tytułu Małego Żołnierza.

Po szkoleniu dzieci przyszedł czas na dorosłych, na nas. Ze względu na możliwość wystąpienia urazów podczas marszu w długiej, zmrożonej i nierównej trasie pomorskiego lasu wszyscy rekonstruktorzy ćwiczyli podstawowe elementy z zakresu pierwszej pomocy. A dalej…? Żołnierskie rzemiosło szlifowane w świetle przydrożnych lamp – w praawo zwrot! baaaczność! spocznij! Naprzód maaarsz! Pożywna kolacja była jedynie przedsmakiem zaczynającego się wieczoru. Tak jak w latach wojny w sowieckiej sztuce walki tak i my przeprowadziliśmy rozpoznanie bojem. Dwanaście intensywnych kilometrów pieszo nad Przesmyk Śmierci pomiędzy jeziorami Smolno i Zdbiczno. Powrót na kwaterę i szybki sen bo pobudka zaplanowana została jeszcze przed świtem. Sprawny przerzut do Zdbic umożliwiły nam samochody sztabowe, dzięki temu „zaoszczędziliśmy” nogom ok 5 km… jeszcze łyk gorącej kawy i usta wypchane niespodziewanie podarowanym przepysznym ciastem… Pani Katarzyna ze Zdbic jest świętą kobietą – ugościła nas niczym dostojnych gości a my jeno prości żołnierze w drodze na zachód.
Wał Pomorski - Przełamanie

Dalej czekał nas już tylko marsz. Marsz początkowo radosny, pełen okrzyków i szybkich kroków, stopniowo tężał wraz z kolejnymi kilometrami. W Punkcie Przełamania zostawiliśmy wspomnienia i refleksje… jak to było? Co widzieli, czuli i myśleli żołnierze, którzy nocą, mglistym rankiem mieli iść w kierunku bluzgającego ołowiem przeznaczeniu? Po lasach, wśród jezior, ciągnęły się strzeleckie rowy. Gdzieniegdzie spod betonowego łba śmierć spozierała ciemnymi oczodołami strzelnic. Na mapach obco brzmiące nazwy miejscowości. Przy drogach domy murowane, niczym zamki. Znów czas dawny miesza się z teraźniejszością. Dziwny to kraj…

Znad jeziora Dobre poszliśmy na północ. Tu obrona była słabsza. Generał mróz ściął bagnisty teren i siły główne 1 AWP wlały się przez wyłom zwijając niemiecką obronę na południe i północ. Klucząc wśród lesistych wzgórz, strumieni i wodnych oczek znaleźliśmy miejsce na dłuższy postój. Kto miał, na trofiejnym esbicie odgrzał grochówkę, kto nie, i tak pochłonął ją w mig. Do Nadarzyc doszliśmy aby przejść i przejechać rzekę Piławę. Most, po którym mieliśmy nadzieję się przeprawić został rozebrany kilka lat temu, a rzeka głęboka na półtora i szeroka na dwadzieścia metrów oraz zaczynający padać deszcz ze śniegiem skutecznie ochłodziły gorące pomysły na przeprawę w bród.

Droga powrotna do Szwecji była prosta. Bardzo prosta. Prosta, aż po horyzont. Czternaście długich, prawie idealnie prostych, kilometrów starej drogi z Rederitz (Nadarzyce) do Freundenfier (Szwecja). Brukowana nawierzchnia, solidnie usypana podbudowa, starodrzew wzmacniający skraj drogi. Solidna przedwojenna robota wciąż imponuje po ponad 70 latach. Krok za krokiem suniemy przed siebie. Słońce chowa się powoli za drzewami. I znów przeszliśmy kolejne kilkaset metrów. Kolumna rozciąga się coraz bardziej. Ci z tyłu już nie widzą czoła kolumny, ci z przodu prą naprzód jakby chcieli dogonić czas. To już ponad 20 km marszu. Długa monotonna leśna droga, pozbawiona zakrętów, nie daje wytchnąć myślom. Wreszcie jest! Wróciło jedno auto! Wróciło drugie. Nikt z nas nie myślał, że wiilys pomieści dziesięć osób a do siermiężnego czapajewa wejdzie aż siedem, każdy z nas z bronią i oporządzeniem…
Polscy żołnierze - Wał Pomorski
Docieramy do szkoły. Gorący bigos paruje w menażce i wielkimi kęsami łyżki znika w ustach. Drzwi do sali otwierają się… wchodzą Maciej, Marcin, Mariusz i Marcin… Nie chcieli jechać samochodem. Mówią, że nie mogli, że musieli iść… czterech napaleńców przeszło dzisiaj blisko 28 km, zrobili w ciągu ostatniej doby prawie 40 km maszerując dawnymi ścieżkami żołnierzy 1 Armii.

Jeszcze wspólne z mieszkańcami Szwecji ognisko z żołnierskimi pieśniami. Jeszcze oficjalne podziękowania i wyróżnienia. Jeszcze forsowanie Odry w sennym majaku… i stajemy przed bramą… Znów stoimy przed bramą Cmentarza Wojennego w Wałczu. To największa nekropolia wojenna w Polsce. Spoczywa tu ponad 4,5 tys. polskich żołnierzy poległych na Pomorzu. Pochowani są tu także żołnierze Armii Czerwonej. Sprawiamy się… Buty wyczyszczone, płaszcze wygładzone, broń przez pierś. Zgrzebny, frontowy, galowy sznyt. Stawiamy wartę honorową przy obelisku. Płoną rozpalone wcześniej ognie zniczy. W ciszy padającego śniegu dokonujemy zmiany warty. Pododdział rekonstruktorów ćwiczonym, pewnym krokiem rusza naprzód. Przy obelisku zrywa się tuman śniegu. Wzbija się w górę i z impetem rozwiewa się pomiędzy nagrobkami. I znów wraca gdy nasz kapral wprowadza kolumnę po schodach… Wydaje się, że słychać poruszenie w alejkach… Oni znów stają w szeregach, równają w prawo, na tej jedynej w roku zbiórce…

Kapral mocnym głosem podaje komendę – Na prawo patrz!

Równe rzędy w długich płaszczach prężą się dumnie… Nas trzydziestu. Ich jest sto razy więcej. Prosty biało-czerwony wieniec układamy na płycie nagrobnej. Gdzieś z tyłu… przemyka samochód w kierunku Gorzowa

Jeszcze na twarzach mamy z drogi kurz,
Lecz dziś ten marsz za nami już.
Wzgórza przeszliśmy, cało wróciliśmy,
Czoło otrzemy, oczyścimy broń.
Róża czerwono, biało kwitnie bez,
Oto bracie wędrówki kres.*


Organizator projektu Pommerstelung 2015:  Stowarzyszenie Historyczne ERIKA z Poznania
Zdjęcia: Ida M. Kozłowski, Sebastian J. Świętek
Uczestnicy: Grupa Rekonstrukcji Historycznej KURICA z Krobii, Stowarzyszenie Miłośników Historii Gryfa Pomorskiego CIS z Męcikału, Wielkopolskie Towarzystwo Techniki Militarnej z Wolsztyna
Współpraca przy organizacji: Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Wsi "Przystań-Szwecja" ze Szwecji, Urząd Gminy w Wałczu
Pomoc, dobre słowo i uczynek: Szkoła Podstawowa im. 4 Dywizji Piechoty w Szwecji, Nadleśnictwo Wałcz, Nadleśnictwo Płytnica, 21. Centralny Poligon Lotniczy Nadarzyce, Pani Katarzyna Nowicka – sołtys wsi Zdbice
* pieśń “Róza i bez” tekst: Andrzej Czekalski, pisoenka z filmu “Jak rozpętałem II wojnę światową”
Arnold Kozłowski, SH Erika, Poznań 2015

Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015
Pommernstellung 2015

Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Fotka dnia
Obecna ocena:
Zobacz i zagłosuj!
REKLAMA
Pojezierze Myśliborskie - Cudna Kraina

Podziemne miasto

Rewal tanie pokoje

POLECAMY W POLSCE
Synagoga w Kazimierzu Dolnym.   Kazimierz Dolny
Pokoje gościnne Beitenu  w dawnej synagodze usytuowanej w samym sercu Kazimierza Dolnego,  pomiędzy Małym i Dużym Rynkiem. ----->

Zamek Gniew   Zamek Gniew
Potężna gotycka twierdza, siedziba królów, hetmanów i starostów, słynący z  turniejów, zaciętych bitew i spektakli zaprasza.  ----->

Karpacz. Hotel Artus.   Karpacz. Hotel Artus
Położenie w bezpośrednim sąsiedztwie Karkonoskiego Parku Narodowego wyróżnia nas wśród innych hoteli. Cisza, spokój i bliskość gór.  ----->

Łagów. Bukowy Dworek   Łagów. Bukowy Dworek
Położony na obrzeżach Łagowskiego Parku Krajobrazowego oferuje kryty basen, centrum fitness, saunę, korty tenisowe oraz wannę z hydromasażem.   ----->
 
POLECAMY
Moja Polska. Miejsca warte zobaczenia! KREDYCIAK : Forum kredytowe zawierające opisy ofert  z sektora finansowego
średnia ilość wyświetleń dziennie: 181 372
  Newsletter zp.pl
Popularne atrakcje
Facebook

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90