Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Dyszno - pomnik przyrody Humboldta

Opublikowano w dniu: 2010-12-20       Aktualizowano w dniu: 2012-07-04 Autor: Kamil

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana w roku 1337 w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego pod nazwą Ringenwolde. Wieś była wówczas podzielona na cztery posiadłości rycerskie – lenne, a jej łączny majątek wynosił 64 łany. Od XV do XVII wieku była własnością rodu von Schönebeck.

Nazwa wsi na przestrzeni wieków: Ringenwolde 1337; Rygenwalde, Ryngenwalde 1339; Ringenwalde 1833; Ringenwalde do 1945. Od 1945 Dyszno.

Jednym z późniejszych właścicieli dzisiejszego Dyszna był Alexander von Humboldt, uważany za duchowego ojca ochrony przyrody. To za jego sprawą w 1816 roku powstało pojęcie pomnika przyrody. Prowadzone przez niego liczne wyprawy badawcze doprowadziły do sprzedaży wsi, z której dochód miał pokryć kolejne z nich.

Dyszno.

Obecnie miejscowość należy do gminy Dębno i jest położona przy zachodnim skraju Puszczy Gorzowskiej, około 9 km na północny wschód od Dębna. W centrum wsi, na niewielkim wzniesieniu, znajduje się XVI wieczny kościół, który zbudowano z cegły na planie prostokąta o wymiarach 17,8 x 10,6 m.

Dyszno. Kościół pw. św. Wojciecha.Jest to salowa budowla, bez chóru i wyodrębnionego prezbiterium, z korpusem o gładkich, otynkowanych ścianach. Od południowej strony, w osi elewacji, dobudowano zakrystię, którą przykryto pulpitowym dachem. Bryła świątyni została przykryta dachem dwuspadowym z dachówką karpiową. W XVIII wieku, po zachodniej stronie, dobudowano wieżę o wyraźnej, ryglowej konstrukcji z ceglanym, otynkowanym wypełnieniem pól.

W roku 1900 przebudowano zwieńczenie wieży. Data przebudowy uwieczniona została na chorągiewce, którą umieszczono na dachu. Wieża o kwadratowym przekroju z bokiem o długości 6,2 m ma dwie kondygnacje oddzielone gzymsem, nad którymi wznosi się drewniana nadbudowa. W przyziemiu wieży, po zachodniej stronie, znajduje się prostokątne wejście do świątyni. Nad nim, ujęty pilastrami, półkoliście zamknięty otwór z kluczem w zwieńczeniu i tralkową balustradą w dolnej partii. Podobne otwory znajdują się na bocznych elewacjach wieży oraz na jej drugiej kondygnacji. Drewnianą nadbudowę wieży zwieńczono namiotowym, czterospadowym dachem. We wnętrzu znajduje się dzwon pochodzący z 1545 roku.

Dyszno.

W latach 1968-1975 kościół odbudowywano w wyniku zniszczeń z 1945 roku. W jego wnętrzu, po zachodniej stronie, neorenesansowa XIX wieczna empora organowa z wejściem do wieży. Wyposażenie świątyni pochodzi z XVIII i XIX wieku. Wśród niego można wymienić, ufundowany przez rodzinę von Schönebeck, drewniany, polichromowany ołtarz ze złoceniami pochodzący z 1725 roku. Na ścianie ołtarzowej znajduje się współczesny fresk nawiązujący swoją formą i tematyką do Drzwi Gnieźnieńskich.

Dyszno.

W południowo-wschodniej części wsi znajduje się park krajobrazowy (8 ha) z pierwszej połowy XIX wieku wraz z ruinami dawnego pałacu. Park zachował się w dawnych granicach jednak obecnie układ dróg, kwater i wnętrz parkowych jest znacznie zatarty. Wewnątrz dwa dawne stawy parkowe i łąka z obsadzeniami wiekowych dębów. W znacznej części zachował się również liczny starodrzew (około 470 drzew), wśród którego na uwagę zasługują cztery dęby szypułkowe w odmianie stożkowej nasadzone równolegle do dawnych murów pałacu.

Za wschodnią granicą parku, na łące, rosną okazałe, pomnikowe Lipy i Dęby Humboldta o obwodzie dochodzącym do 750 cm. Także przy drodze do Krężelina znajdują się cztery lipy - pomniki przyrody.

Przez Dyszno przebiega, obecnie nieczynna, linia kolejowa numer 410. Licząca ponad 240 km trasa łączyła stację kolejową Grzmiąca (wieś w powiecie szczecineckim) ze stacją Kostrzyn (miasto w województwie Lubuskim, przy ujściu rzeki Warty do Odry).

Dyszno.

Kościół około roku 1982. Zdjęcia udostępnione dzięki Wydziałowi Budowlanemu i Sztuki Kościelnej Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej.
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta
Dyszno - pomnik przyrody Humboldta

Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Z księgi podatkowej Ludwika Starszego

Kataster to księga podatkowa, którą stworzono dla margrabiego Ludwika Starszego. Wpisano do niego wszystkie podległe mu miejscowości. Dziś możecie wybrać się na wycieczkę po dawnych terenach Nowej Marchii.

Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Popularne atrakcje

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90