Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Golenice - miasto w Nowej Marchii

Opublikowano w dniu: 2011-06-02       Aktualizowano w dniu: 2012-07-05 Autor: Kamil

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

Duża wieś leżąca na drodze krajowej nr 26, biegnącej od przejścia granicznego w Krajniku Dolnym do Myśliborza i Renic. Dziś administrowana jest przez gminę Myślibórz – około 5 kilometrów na południowy-wschód. Dawniej, w latach 1945-1954, 1973-1976, sama była siedzibą gminy Golenice, a w jej skład wchodziło osiem gromad: Chłopowo, Golenice, Jezierzyce, Kierzków, Krusze, Kruszwin, Pniów oraz Rów. W owych latach zmieniała się również przynależność do województwa. Początkowo było to województwo szczecińskie, później gorzowskie.

Dziś Golenice leżą w granicach województwa zachodniopomorskiego, a całość opisywanych terenów wchodzi w skład Pojezierza Myśliborskiego. Bogactwo jezior o urozmaiconej linii brzegowej czyni to miejsce doskonałym na spacery, przejażdżki rowerowe i emocjonujące poszukiwanie śladów historii, które można tu odkryć na każdym kroku. Od południa, w plan miejscowości, „wcina się” zatoka malowniczo rozciągniętego, typowo rynnowego Jeziora Dobropolskiego, czasami zwanego również Golenickim (109 ha).

Golenice. Barokowy kościół z XVIII wieku.

Początki osady przypadają już na wiek X. Istniał tu wówczas gród obronny. W późniejszych latach rozwinęła się przy nim osada rolniczo-rybacka. W XIII wieku, na terenie grodziska, posadowiony został zamek, a pierwszym znanym lennikiem był Dietrich von Kerkow. Do dziś nie zachowały się wyraźne ślady zamku. W 1968 roku archeolog Eugeniusz Cnotliwy, prowadził tu badania, w czasie których odkrył jedynie resztki średniowiecznej ceramiki. Bardzo dobrze zachował się jednak zarys dawnego grodziska i późniejszej parceli, na której posadowiono zamek. Znajduje się ona na niewielkim wzniesieniu, około 300 metrów na południe od zabudowań i około 150 metrów na wschód od brzegu jeziora. Sama parcela ma idealnie owalny kształt z koroną o średnicy 60 metrów i jest otoczona wyraźną, głęboką na 8 metrów fosą. Całość porasta obecnie starodrzew z Golenice. Barokowy kościół z XVIII wieku.wyróżniającym się dębem o „imieniu”  „Słowianin”

Dawna, niemiecka nazwa wsi – Schieldberg, może być rozdzielona na dwa człony: Schield – tarcza oraz Berg – góra. Najprawdopodobniej to właśnie od kształtu i umiejscowienia grodziska wzięła się niemieckojęzyczna nazwa Golenic.

W 1276 roku ówczesny lennik, von Kerkow, zrzekł się zamku i całej miejscowości na rzecz margrabiów brandenburskich. Największe znaczenie Golenic przypada na XIII i XIV wiek, kiedy to należały do Nowej Marchii. To właśnie w XIII wieku, za sprawą margrabiów brandenburskich, Golenice uzyskały prawa miejskie. To swoisty ewenement w historii dzisiejszych wsi i może świadczyć tylko o wysokiej pozycji tej miejscowości w Nowej Marchii. Na przełomie wieków swoją siedzibę miał tu również archidiakon – zwierzchnik kościoła w archidiakonacie. Były to osoby duchowne w rzeczywistości mające władzę i uprawnienia zbliżone do biskupów, za wyjątkiem udzielania święceń kapłańskich. Z czasem biskupi ograniczali uprawnienia archidiakonów aż do soboru trydenckiego w XVI wieku, kiedy to ostatecznie zniesiono instytucję archidiakona. Długo przetrwał jednak podział na archidiakonaty.

W 1337 roku miejscowość wpisano w Kataster Nowomarchijski Ludwika Starszego. Wszedł on później w skład większego dzieła pod redakcją Jana von Waldow. Księgę tworzono w latach 1404-1414. Wprawdzie niekompletna i z różnym zestawem dokumentów, zachowała się w zbiorach po dziś dzień.

Jak większość nowomarchijskich miejscowości, tak i Golenice często zmieniały swoich właścicieli. W XIV wieku była to rodzina von Wedel. Pojawiały się także inne rody, między innymi von Jagow i von Ertmerstorf. W 1408 roku miejscowość zakupił Ulrich von der Ost, a jego następcy władali wsią aż do 1684 roku. Następnie miejscowość należała do feldmarszałka barona Georga von Derfflinger. Urodzony w Austrii służył, między innymi, w armii szwedzkiej. Zyskał reputację doskonałego i śmiałego dowódcy kawalerii. Otrzymał propozycję dowodzenia armią Fryderyka Wilhelma – elektora brandenburskiego. Pełnił wówczas kluczową rolę w brandenburskich oddziałach kawalerii i artylerii. Później prawa do miejscowości odziedziczył syn - Friedrich von Derfflinger.

Kolejnymi właścicielami całego majątku byli członkowie rodu von Rosey, którzy wybudowali pałac i nowy kościół, a później także rodzina von Sydow – koniec XVIII wieku; von Rieben – początek XIX wieku oraz von Hohenzollern – początek XX wieku. Zarówno kościół jak i pałac przetrwały do obecnych czasów i coraz częściej można przy nich spotkać turystów, którzy pragną mieć w swoich albumach zdjęcia tej historycznej wsi i jej zabytków.

Golenice. Barokowy kościół z XVIII wieku.

Kościół wybudowano w połowie XVIII wieku w barokowym stylu z potężną, zachodnią wieżą. Rozplanowano go na rzucie prostokąta, od wschodu zamykając nawę półkolistą absydą. Całość murów została jednolicie otynkowana. Wieża świątyni składa się z dwóch kondygnacji. Dolna, murowana, z półokrągło ściętymi narożami. Górna, węższa, nadbudowana z drewna, zwieńczona latarnią i barokowym hełmem z iglicą. W drewnianej nadbudowie, pod hełmem, umieszczono okrągłe tarcze zegarowe. Po północnej stronie nawy, dobudowano zakrystię z dachem trójspadowym, prostopadle wychodzącym z połaci dachu nad nawą. Mury świątyni przykryto dwuspadowym dachem z niewielkimi lukarnami. Po wschodniej stronie, nad prezbiterium, dach wykonano półokrągło, zgodnie z założeniem architektonicznym absydy. Wszystkie wnęki okienne i ozdobne blendy, wykonano w tej samej formie z prostokątnym wykrojem, który od góry zwieńczono półokrągłym łukiem.

We wnętrzu świątyni zgromadzono cenne wyposażenie, między innymi bogato zdobioną, pozłacaną ambonę oraz renesansowy ołtarz datowany na XVI wiek wraz z gotyckimi figurkami, które pochodzą z 1430 roku. Można tu również odnaleźć, ufundowanego w 1698 roku przez Friedricha von Derfflinger, miedzianego pająka.

Obok budowli, na kościelnej parceli, rośnie jesion „Krzysztof” o obwodzie 450 cm oraz cis „Diakon” o obwodzie 90 cm – jego „imię” jednoznacznie kojarzy się z instytucją archidiakona z XIII-XIV wieku. Zwiedzając kościół nie można zapomnieć o pozostałych zabytkach tej historycznej miejscowości

W drugiej połowie XVIII wieku, w jej centrum, posadowiono barokowy pałac. W 1945 roku ogień strawił prawie cały budynek, jednak odbudowano go już w 1955 roku. Na dziedziniec dawnego folwarku można dostać się przez „budynek bramny” z ryglową konstrukcją. Przed samym pałacem znajduje się niewielki gazon o wrzecionowatym wykroju z tradycyjnym podjazdem wokół. Za pałacem ogród z niewielkim stawem. Do roku 1982 w budynku mieściła się Zasadnicza Szkoła Rolnicza.

Wymarzonym miejscem na spacer będzie, przylegający do dworku, park krajobrazowy, który założono w stylu angielskim u schyłku XVIII wieku. Przecinają go dwie aleje cisów i jedna kasztanowa – przy niej znajduje się grupa głazów narzutowych. Oprócz alei rosną tu również pojedyncze okazy drzew, między innymi jesiony o obwodzie pnia dochodzącym do 450 cm, dwa platany - 400 i 300 cm, świerk – 330 cm, czy chociażby kasztanowce białe - 430 i 350 cm.

Spacerując przez park w kierunku jego południowych krańców, natrafić można na skarpę, z której rozciąga się piękna panorama Jeziora Dobropolskiego.


Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Z księgi podatkowej Ludwika Starszego

Kataster to księga podatkowa, którą stworzono dla margrabiego Ludwika Starszego. Wpisano do niego wszystkie podległe mu miejscowości. Dziś możecie wybrać się na wycieczkę po dawnych terenach Nowej Marchii.

Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Popularne atrakcje

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90