Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Góralice - na wojskowym szlaku

Opublikowano w dniu: 2011-04-18       Aktualizowano w dniu: 2012-07-05 Autor: Kamil

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

Duża wieś o czytelnym układzie owalnicowym. Początkowo znajdowała się tu osada słowiańska. W XIII wieku tereny te zasiedlano na prawie niemieckim, najprawdopodobniej za sprawą zakonu templariuszy. Okres XIII i XIV wieku to czas, kiedy zakon poprzez liczne nadania ówczesnych władców, poszerzał swoje wpływy na Pojezierzu Myśliborskim.

Pierwsze wzmianki o ówczesnym Gerlagesdorpe pochodzą z roku 1317. Późniejsze nazwy nie ewoluowały w znaczący sposób: Gerendorp - 1337r., Gerlestorp - 1472r., Gorlsdorp  - 1608r. Pochodzenie nazwy do dziś nie jest znane. Również obecna nazwa -  Góralice, mogłaby wskazywać na wyżynne położenie, nie ma to jednak odzwierciedlenia w ukształtowaniu terenu.

Przez wieki, dzieje Góralic nie zawsze układały się pomyślnie. Liczne pożary, grabieże i wojny skutecznie hamowały rozwój miejscowości. W 1433 roku przejeżdżały tędy tabory bojowe husytów. W latach 1627 – 1634 wojska Albrechta von Wallesteina, które zasilały swoje skrzynie grabieżami i łupami wojennymi, później także wojska Gustawa II Adolfa i wojska napoleońskie. Każda z armii pozostawiła po sobie wyraźne ślady zniszczeń. Położenie Góralic na dawnym szlaku handlowym pomagało mieszkańcom w odbudowie wsi i powrocie do życia codziennego.

Góralice. XIII-wieczny kościół.

W drugiej połowie XVIII wieku powiększono we wsi dobra królewskie i utworzono domenę, a na początku XIX wieku zasiedlało ją ponad 450 mieszkańców. Wówczas istniało tu 9 dużych gospodarstw, funkcjonował kowal i młynarz, który korzystał z wiatraków po północnej i południowej stronie wsi. Jeszcze przed wybuchem drugiej wojny światowej znajdowała się tu piekarnia, masarnia, gorzelnia i hotel z restauracją, a wieś zamieszkiwało około 730 osób.

Góralice.Dziś wieś należy do gminy Trzcińsko Zdrój i jest oddalona o około 5 kilometrów na wchód od siedziby gminy. Na północ od wsi, tuż przy drodze łączącej Trzcińsko Zdrój z Myśliborzem, biegnie nieczynna linia kolejowa z Godkowa (gmina Chojna) do Pyrzyc. W samych Góralicach znajduje się stylowa stacja kolejowa z początków XX wieku z ceglanym budynkiem stacyjnym utrzymanym w stosunkowo dobrym stanie. Architektura wsi zdominowana jest przez ceglane budynki mieszkalne oraz przez kamienno-ceglane budynki gospodarcze. Dawny dwór i większość zabytkowych budynków gospodarczych została wyburzona, a z zabudowy folwarku zachowała się kuźnia i budynek inwentarzowo-magazynowy, oba pochodzące z lat dwudziestych XX wieku.

Najcenniejszym zabytkiem Góralic jest XIII-wieczny kościół. Wybudowany w stylu romańskim, najprawdopodobniej przez zakon templariuszy. Początkowo była to budowla salowa bez chóru i wieży, którą rozplanowano na polu prostokąta. Na przestrzeni wieków wielokrotnie palony i odbudowywany, co miało związek z burzliwymi dziejami miejscowości. W początkowym założeniu mury nawy były wzniesione z ciosanej kostki granitowej. W latach 1873-1875 trwała gruntowna przebudowa kościoła, do której wykorzystano kamień narzutowy. W murach nawy pozostało jednak siedem warstw ciosanej kostki z początkowego założenia architektonicznego. Przebudowa kościoła zmieniła również jego bryłę. Od wschodu dobudowano pięcioboczną absydę, w której umieszczono trzy wnęki okienne. Wymurowano je z cegły z ukośnym parapetem, zwieńczono półkoliście i bogato ozdobiono w świetle. Podobne założenie okien występuje w murach nawy.

Góralice. XIII-wieczny kościół.Po zachodniej stronie dobudowano kwadratową wieżę. Do wysokości murów nawy jej ściany wymurowano z kamienia narzutowego, a wyższą cześć nadbudowano z cegły wieńcząc całość wielospadowym, blaszanym dachem z kulą i krzyżem. W przyziemiu wierzy znajduje się, jedyny obecnie, portal z głównym wejściem do świątyni. Wykonano go z cegły jako trójuskokowy i zwieńczono półkoliście. Obecny stan murów nawy nie wskazuje na większą liczbę portali. W ceglanej części wieży, na trzech jej ścianach, znajdują się tarcze zegarowe. Wieża skrywała w swym wnętrzu dzwony. Wykonano je w 1815 roku w Szczecinie, a ich łagodne brzmienie docierało do najdalszych zakątków okolicy. Po wschodniej i zachodniej stronie, nad nawą, wzniesiono schodkowe szczyty z cegły, w których wymurowano piramidalnie rozłożone blendy. Założenie blend współgra z tym, które wykorzystano w architekturze okien tej romańskiej świątyni.

Całość kościelnej parceli otoczona jest kamiennym murem. W jej wnętrzu, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła, znajduje się ołtarz. Dawniej był to kamienny pomnik poświęcony poległym podczas pierwszej wojny światowej. W południowej części wsi znajduje się cmentarz ze śladami XIX-wiecznych nagrobków, do którego prowadzi brama z drugiej połowy XIX wieku. Zwiedzając Góralice warto zatrzymać się w północnej części wsi, przy rozwidleniu dróg, gdzie znajduje się ceglana kapliczka z XIX wieku z figurą Matki Boskiej.

Kościół około roku 1980. Zdjęcia udostępnione dzięki Wydziałowi Budowlanemu i Sztuki Kościelnej Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej.
Góralice - na wojskowym szlaku
Góralice - na wojskowym szlaku
Góralice - na wojskowym szlaku
Góralice - na wojskowym szlaku
Góralice - na wojskowym szlaku

Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Popularne atrakcje

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90