Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Kamienny Jaz - duch rycerskich rodów

Opublikowano w dniu: 2011-04-19       Aktualizowano w dniu: 2012-07-05 Autor: Kamil

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

Obecnie duża, nieco zapomniana wieś, leżąca w granicach administrowanych przez gminę Chojna ze swoją siedzibą oddaloną o około 8 kilometrów na południowy-zachód. Położona z dala od głównych traktów komunikacyjnych, na prawym brzegu rzeki Rurzycy, wydaje się być mało ciekawym miejscem na wycieczkę. Nic bardziej mylnego! Historia tej urokliwej okolicy jest ściśle związana z jej dawnymi mieszkańcami i chociażby przez wzgląd na nich warto wybrać się śladami dawnych, nie tylko rycerskich rodów.

Pierwsze, pisane wzmianki o miejscowości Stenwer pochodzą z roku 1235. Wówczas książę szczeciński Barnim I, wystawił dokument dla zakonu templariuszy, w którym nadaje im Ziemię Bańską. Wraz z upowszechnieniem dokumentu Kamienny Jaz stał się ostoją rodu von Steinwehr. Zarówno dawna nazwa miejscowości jak również jej polskie brzmienie wyraźnie nawiązuje do nazwy rycerskiego rodu (Steinwehr – Kamienny Jaz). Ta sławna rodzina przybyła na pomorską ziemię najprawdopodobniej z okolic Magdeburga w dawnej Starej Marchii. W owych czasach szlacheckie rody często uczestniczyły w kolonizacji ziem Nowej Marchii zyskując coraz większe wpływy i lenne posiadłości w obrębie dzisiejszego powiatu gryfińskiego, pyrzyckiego i myśliborskiego.

Kamienny Jaz. Kościół z XIII wieku.

Po kasacji zakonu templariuszy jego dobra w roku 1487 przejął zakon joannitów, a wraz z nim pojawili się nowi lennicy. Najznamienitszymi z nich był ród von Schoenebeck. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż niektórzy członkowie tego rodu należeli do bractwa zakonnego joannitów. W roku 1622 wymienia się dwóch właścicieli Kamiennego Jazu, a byli nimi Dieterich i Jacob von Schoenebeck. Wskazuje to na istnienie dwóch majątków w ówczesnej wsi, a co za tym idzie dwóch oddzielnych posiadłości, dworów czy pałaców.

Po roku 1648 oba majątki należały do członka rodziny von Sahlfeld – lennika szwedzkiego. Później prawa własności miały rody: von Schmallenberg, von Damnitz, von Grumbkow oraz von Sydow. Dalsza historia Kamiennego Jazu wiąże się z rodziną Hohenzollernów. Pod koniec 1731 roku „Szalony Margrabia”, jak nazywano Fryderyka Wilhelma, zakupił wieś wraz z całym majątkiem za 39 tysięcy talarów. Margrabia był wówczas właścicielem innych majątków, między innymi zamku joannitów w Swobnicy, a także zamku Schwedt na zachodnim brzegu Odry. Po Fryderyku Wilhelmie majątek w Kamiennym Jazie odziedziczyła jego córka Anna Elżbieta Luiza wraz z mężem Augustem Ferdinandem von Preussen. Rosnące zadłużenie majątku było powodem jego upaństwowienia i późniejszego dzierżawienia licznym zarządcom aż do roku 1817.

W owym czasie w Kamiennym Jazie pojawiła się kolejna, znana rodzina von Eick. Jej członkowie osiedli tu na blisko 130 lat, a jej potomkowie żyją do dziś nie tylko na terenie Niemiec, ale również poza starym kontynentem.

To właśnie w tej miejscowości 16 lipca 1911 roku, przyszedł na świat Peter Goetz von Eick, znany później pod nazwiskiem Peter van Eyck. Był on synem Emila von Eick, ówczesnego gospodarza i dzierżawcy państwowego majątku. Rodzice Petera przepowiadali mu oficerską karierę w pruskiej armii, jednak ten młody wówczas chłopak wybrał sobie inną drogę. Po maturze w gimnazjum w Hermsdorf i krótkim epizodzie w szkole muzycznej, wyjechał z Niemiec ostatecznie osiedlając się w Nowym Jorku. Wówczas jego głównym zajęciem była współpraca ze znanym kompozytorem Aaronem Coplandem. Pisał wraz z nim teksty oraz komponował muzykę do rewii i kabaretów, a w wolnym czasie pracował jako pianista w restauracjach. W późniejszych latach był również menadżerem scenicznym, asystentem reżysera, producenta, a także kierowcą ciężarówki. To właśnie zawód kierowcy zaprowadził go do Hollywood, gdzie poznał reżysera Billego Wildera (Bulwar Zachodzącego Słońca; Pół żartem, pół serio). Od tego czasu życie Petera van Eyck nierozerwalnie związało się z aktorstwem. Początkowo wcielał się w mniej znaczące role jednak jego kariera szybko nabierała tempa. Ostatecznie do jego aktorskiego dorobku zalicza się 64 filmy oraz 4 seriale, w których występował gościnnie. Grał między innymi w znanym dramacie wojennym Najdłuższy dzień (1962) u boku takich sław jak John Wayne, Henry Fonda czy Sean Connery.

Obecnie, podobnie jak za czasów joannitów, Kamienny Jaz podzielony jest na dwie części. Po południowo – wschodniej stronie wsi, znajduje się duży majątek Zabuże. Jego powstanie datuje się na rok 1825, kiedy to małżeństwo Wilhelm Ludwik Schneider i Eleonora Roemer zakupili sześć włók ziemi. Majątek nosił nazwę od pierwszych liter ich imion i nazwisk – Wersfelde. Po śmierci żony, sprzedany majątek, należał do Johana Augusta Graewe a później do Ernsta Otto Walkhofa, który gospodarzył tu do końca drugiej wojny światowej.

Dawniej, we wschodniej części wsi, na granicy folwarcznego dziedzińca, stał ryglowy dwór, najprawdopodobniej rodzinny dom Petera van Eycka. Dziś już nie ma po nim śladu, a to za sprawą kierownictwa dawnego PGRu, które nakazało jego wyburzenie w latach 60 XX wieku. W północnej części wsi można jeszcze podziwiać pozostałości dużego XIX – wiecznego młyna oraz parku podworskiego. W majątku Zabuże ocalał jeszcze niewielki dwór z drugiej połowy XIX wieku, wybudowany w stylu neogotyku angielskiego, wraz z parkiem krajobrazowym.

Kamienny Jaz. Kościół z XIII wieku.

Najcenniejszym i za razem najstarszym zabytkiem w Kamiennym Jazie pozostaje kościół. Wzniesiono go w XIII wieku z kamienia polnego. Niewielką budowlę rozplanowano na polu prostokąta bez wyodrębnionego prezbiterium i wieży. Na przełomie XVIII i XIX wieku, nad zachodnią częścią nawy, wzniesiono kwadratową wieżę, którą przykryto blaszanym hełmem. Od zachodu dobudowano również ceglaną kruchtę z głównym wejściem do świątyni. W nawie i wschodnim szczycie wymurowano ceglane wnęki okienne, które zamknięto łukiem odcinkowym. Ościeża rozglifiono na zewnątrz a same okna są głęboko osadzone dając wyobrażenie o grubości murów tej średniowiecznej świątyni. W licu południowej ściany kościoła, pod środkowym oknem, znajdują się ceglane pozostałości, prawdopodobnie założenie dawnego portalu lub znak po przebudowie.

Zwiedzając tą wieś o bogatej historii nie można również zapomnieć o ceglanym moście z XIX wieku. Choć nie ustrzegł się działania sił natury to nadal przestawia dawny zamysł w konstrukcji tego typu budowli.


Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Bezrzecze
Bezrzecze to miejscowość położona tuż za zachodnią granicą Szczecina. Odległość stąd do granicy polsko-niemieckiej wynosi 7 kilometrów. Sporym atutem jest położenie wsi – zabudowania znajdują się na szczycie tzw. Wału Bezleśnego – to wzniesienia ciągnące się przez kilkanaście kilometrów, aż do brzegu Odry w Siadle Dolnym.
Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Popularne atrakcje

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90