Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Kołbacz - klasztor cysterski

Opublikowano w dniu: 2010-10-15       Aktualizowano w dniu: 2012-07-05 Autor: Rafał

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

XII wiek na Pomorzu Zachodnim to okres najazdów duńskich i saskich. To czas pierwszej krucjaty północnej (1147 rok), zorganizowanej przez księcia saskiego Henryka Lwa, przeciwko Słowianom z plemion Wieletów i Obodrzyców. W kolejnych latach ruch krucjatowy obejmuje już wschodnie tereny Zachodniego Pomorza. W 1168 roku król duński Waldemar zniszczył Arkonę na wyspie Rugia. W XII wieku powstaje marchia brandenburska, która w następnych wiekach będzie wielkim zagrożeniem dla późniejszego księstwa zachodniopomorskiego.

Najazdy duńskie będące odwetem za słowiańskie korsarstwo, w którym szczególnie specjalizowali się Wolinianie, doprowadziły do osłabienia militarnego i politycznego książąt zachodniopomorskich. W wyniku zmasowanych najazdów Duńczyków całe Pomorze znalazło się pod ich panowaniem. Warcisław Świętoborzyc, kasztelan szczeciński, zmuszony został do złożenia hołdu lennego królowi duńskiemu. I w ten sposób na ziemiach zachodniopomorskich pojawili się cystersi z duńskiego klasztoru w Esrum, którzy mieli umacniać wiarę chrześcijańską i wpływy duńskie.

Kołbacz. Kościół, romańsko-gotycki, 1210-1347.

Warcisław Świętoborzyc chcąc zjednać sobie władców duńskich, przekazał w 1173 roku zakonowi cystersów dobra ziemskie w Kołbaczu wraz z okolicznymi wioskami. Cystersi gospodarując przyznanymi im ziemiami przyczynili się do znacznego podniesienia kultury rolnej na tych terenach. Zakonnicy doprowadzili również do napływu na te ziemie osadników z Danii, a w późniejszym okresie z Niemiec. To dzięki Cystersom powstały tutaj młyny i kuźnie, zmieniono bieg rzeki Płoni, podwyższono poziom jeziora Miedwie. W tym czasie rejon ten charakteryzował się wysoką produkcją zbóż, mąki z własnych młynów, mięsa z hodowli bydła, miodów z pasiek. Rozwinięto również sadownictwo, sprowadzając nieznane na tych ziemiach odmiany jabłek i gruszek. To wszystko razem przyczyniło się do wzrostu gospodarczego Kołbacza i pobliskich ziem.

Kołbacz. Kościół, romańsko-gotycki, 1210-1347.

Cystersi po przybyciu do Kołbacza rozpoczęli swoją działalność od założenia klasztoru. Po formalnym zatwierdzeniu fundacji klasztoru zakonnicy wznieśli drewniany kościół. Jednak w 1210 roku Cystersi zdecydowali się na rozpoczęcie budowy klasztoru, którego głównym materiałem budulcowym miały być cegły. Klasztor ukończono po ponad 130 latach w 1347 roku i był pierwszym całkowicie ceglanym obiektem kościelnym na Pomorzu Zachodnim. Klasztor charakteryzował się rożnymi stylami: romańskim, wczesnogotyckim i gotyckim. Budowla przyjęła formę trójnawowej bazyliki złożonej na planie krzyża łacińskiego z pięcioprzęsłowym transeptem. W toku dalszej rozbudowy do transeptu dodano cztery kaplice z jednoprzęsłowym chórem, zakończonym półokrągłą apsydą. Elementem wieńczącym fasadę kościoła była ceglana rozeta, charakterystyczny motyw dekoracyjny w okresie gotyku, przeważnie umieszczany nad głównym portalem świątyni.

Kołbacz. Kościół, romańsko-gotycki, 1210-1347.

Do głównego skrzydła klasztornego dobudowano w latach 1300-1340 dom konwersów. Tutaj przebywali konwersi (bracia świeccy), którzy nie byli w pełni wyświęconymi zakonnikami. Rekrutowali się przede wszystkim spośród słabo wykształconego chłopstwa. Ich głównym zadaniem była praca w polu, przy transporcie, na budowach oraz wykonywanie wszelkich prac związanych z obsługą pełnoprawnych mnichów. Konwersi pozbawieni byli możliwości pełnego uczestnictwa w życiu zakonnym.

Kolejnym budynkiem wzniesionym w pierwszej połowie XIV wieku był dom opata, który zgodnie z tradycją usytuowany był nieopodal zabudowań klasztornych, przy ich południowo-wschodnim narożniku. Z klasztorem łączył go kryty krużganek. Wielokrotnie przebudowywany zachował reprezentacyjny charakter cechujący się wspaniałymi detalami architektonicznymi.

Kołbacz. Dom Opata, gotycki, z 1. połowy XIV w.

Obok obiektów przyklasztornych warto zwrócić uwagę na zabytkowe budowle pozostające poza klasztorem. Jednym z ciekawych i zachowanych do dzisiaj obiektów jest ceglana stodoła gotycka z XIV wieku, która jest jedynym takim budynkiem gospodarczym na ziemiach zachodniopomorskich. Naprzeciw kościoła znajduje się pałac neoklasycystyczny z drugiej połowy XVIII wieku, przebudowany w XX wieku. Przy pałacu ustawione są dwa głazy, pamiątki po przejściu lodowca: Miedwieński Kamień (Czarci Głaz) o obwodzie 9,0 m i wysokości 2,2 m oraz drugi o obwodzie 10,4 m i wysokości 1,55 m.

Panowanie zakonu cysterskiego w Kołbaczu zakończyło się w połowie XVI stulecia, w okresie ruchu reformacyjnego w kościele katolickim. Reformacja najmocniej rozprzestrzeniła się w krajach niemieckich i skandynawskich, spośród których rekrutowali się zakonnicy. Związane z reformacją zawirowania polityczne osłabiły pozycję kołbackiego zakonu. Dawne włości zakonne zostały poddane sekularyzacji i przeszły w ręce książęce. W następnym wieku wybuch wojny trzydziestoletniej (1618-1648) spowodował dalsze zniszczenia rezydencji Cystersów. Pożar klasztoru w 1662 roku ostatecznie przyczynił się do tego że, ani klasztor ani miejscowość nie odzyskały już nigdy swojego dawnego znaczenia i gospodarczej prosperity.

Dzisiaj klasztor wymaga natychmiastowej opieki i konserwacji. Z roku na rok coraz bardziej niszczeje całość budowli. Natychmiastowej rekonstrukcji wymagają dach i ceglana rozeta. Pękają też mury prezbiterium. Obecnie w ocalałym transepcie oraz prezbiterium mieści się kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego. W 2008 roku z nawy głównej klasztornego kościoła utworzona została Galeria Cysterska, w której do niedawna znajdował się spichlerz, gdzie przechowywano zboże.

Kołbacz - klasztor cysterski
Kołbacz - klasztor cysterski
Kołbacz - klasztor cysterski
Kołbacz - klasztor cysterski
Kołbacz - klasztor cysterski

Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Żelewo - nad brzegiem wielkiej wody

Żelewo, dawniej Seelow, wieś położona w województwie zachodniopomorskim, na zachodnim brzegu jeziora Miedwie. Z całą pewnością wszelkie uroki okolicy, cisza i spokój wypoczynku, będą dla Was wystarczającą zachętą, by odwiedzić to miejsce.

Wąwelnica
Wąwelnica to niewielka wieś położona w południowej części gminy Dobra. Na kartach historii pojawiła się w 1261 roku.
Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
  1. Gość
    Gość  a coś dzisiaj przeczytałem, że jakąś iglicę zamontowali. Gdzie, w miejsce tego krzyża na drewnianej wieży?
    2012-06-06 10:44 · Odpowiedz · Raportuj
    Gość
    Gość  tak, zamiast krzyża
    2012-07-06 21:02 · Odpowiedz · Raportuj
Popularne atrakcje

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90