Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Różańsko - osada z epoki kamienia

Opublikowano w dniu: 2010-12-20       Aktualizowano w dniu: 2012-07-05 Autor: Kamil

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

Duża wieś, obecnie zamieszkiwana przez ponad 600 mieszkańców. W 1337 roku wzmiankowana pod nazwą Rosenthal w księdze podatkowej Ludwika Starszego. Ówczesna nazwa miejscowości wywodziła się najprawdopodobniej od licznych, dziko rosnących róż. Według księgi, majątek wsi liczył wówczas 67 łanów z czego 4 nieopodatkowane łany należały do parafii. Jako właścicieli wymieniono rody, von Schönebeck oraz von Wedel.

W 1454 roku, książę Fryderyk z dynastii Hohenzollern, ofiarował 1/4 wsi kolegiacie w Myśliborzu. Pozostałą część pozyskał Mikołaj von Damnitz. Okoliczne tereny były zamieszkiwane jednak dużo wcześniej, niż wspomina to księga podatkowa.

Różańsko. Kościół pw. św. Michała Archanioła.

W okresie międzywojennym prowadzono tu prace archeologiczne, które odkryły ślady osadnictwa z epoki kamienia. Świadczą o tym odnaleziony krzemienny sztylet, topór oraz krzemienne groty strzał. Według niemieckiej historiografii wiele odnalezionych przedmiotów pochodzi z okresu od 150 roku p.n.e. do około 600 roku n.e. Odkryto tu liczne pojedyncze groby pochodzące z II wieku n.e. w tym cenny „grób zachodnio-burgundzkiej” księżnej. Znaleziono w nim cenne i niepowtarzalne przedmioty, do których można zaliczyć między innymi: złote breloczki, białe i niebieskie szklane paciorki, brązowy wisiorek, okucia drewnianej skrzyni, gliniaste przęśliki, okucia rogu służącego do picia, żelazny nóż i wiele innych wartościowych przedmiotów. Na pozostałościach cmentarzy odnaleziono wiele kulistych naczyń i gliniastych skorup.

Różańsko. Kościół pw. św. Michała Archanioła.W 1994 roku, na terenie dzisiejszego Nadleśnictwa Różańsko, odkryto popielnicowe cmentarzysko z epoki brązu (X - V wieku p.n.e.). Prace leśne, prowadzone tu w 1999 roku, odkryły jeszcze jedno cmentarzysko, którego pochodzenie datuje się na epokę żelaza (około V wieku p.n.e.).

Obecnie wieś Różańsko należy do gminy Dębno i jest położona około 15 km na północny  wschód od siedziby gminy. Miejscowość założona została na planie owalnicy, jednak jej nowa część, która biegnie w stronę dworca kolejowego, oddalonego o około kilometr na wschód, ma już zabudowę ulicową. Pośrodku owalnicy, w 1489 roku wzniesiono kościół.

Budowla miała fundamenty o planie prostokąta, była pozbawiona chóru i wieży. W XVIII wieku, na miejscu dawnej, średniowiecznej świątyni, wzniesiono nową barokową z neoromańskimi elementami. Założona na rzucie krzyża łacińskiego miała wymiary 27,0 x 11,6 m. Od zachodu nad kościołem góruje wieża natomiast od wschodu wyraźne ramiona transeptu i półkolista apsyda. Mury świątyni wybudowano z kamienia polnego i cegły. Przykryto je dwuspadowym dachem, początkowo ceramicznym, a po przebudowie w 1872 roku blachą cynkową.

Wieża kościoła spłonęła w 1734 roku, a w rok później wybudowano nową o ryglowej konstrukcji. W jej dolnej części pola wypełniono cegłą, a następnie całość otynkowano. Wyżej znajduje się odeskowana część o szerokości nawy z czterospadowym dachem i nadbudowaną, drewnianą latarnią, którą przykryto zdwojonymi daszkami, a następnie zwieńczono puszką i krzyżem. W przyziemiu w osi wieży znajduje się niewielkie, prostokątne wejście do kościoła. Podobnie rozwiązano ramiona transeptu. Nad jego drzwiami wejściowymi trzy szerokie okna zamknięte półkoliście z profilowanymi ościeżami, a wyżej na trójkątnym, ceglanym szczycie okrągłe okno. Ramiona transeptu przykryto osobnym, dwuspadowym dachem, prostopadłym do dachu nad główną nawą. Apsyda, znajdująca się na wschodniej elewacji, ma w swojej osi pojedyncze, półkoliste okno i jest przykryta wielospadowym dachem. Nad nią, w szczycie elewacji, okrągłe okno podobne do tych znajdujących się na ramionach transeptu. Wnętrze świątyni połączone jest z ramionami transeptu prostokątnymi, szerokimi przejściami. W południowym ramieniu empora kolatorska a na zachodniej elewacji drewniana, wsparta na słupach, empora organowa. 

Różańsko. Zdewastowany dworzec kolejowy.

Na bogate XVIII i XIX wieczne wyposażenie składa się główny, klasycystyczny ołtarz drewniany pomalowany na biało, który pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku. Drugi ołtarz znajduje się w północnym ramieniu transeptu. Oba ołtarze, zbudowane w takim samym stylu, pochodzą z kościoła w Ostrowcu, który został zniszczony po 1945 roku. We wnętrzu świątyni znajduje się jeszcze drewniana, polichromowana ambona z XVIII wieku, neogotycka, drewniana chrzcielnica z XIX wieku, trzy wiszące, mosiężne świeczniki z końca XIX wieku oraz dziesięć mosiężnych lichtarzy z tego samego okresu.

Różańsko. Obok kościoła znajduje się pomnik z figurą Maryi upamiętniający poległych w czasie pierwszej wojny światowej. Na pomniku niestety brak jest tablic z nazwiskami poległych.

Podobnie jak historia Różańska ciekawa jest również architektura jego równinnego krajobrazu. Skrywane są tu liczne, śródleśne i śródpolne oczka wodne. Lekko pofałdowany teren przecina Rów Różańsko i Olchowy Rów, który jest dopływem Jeziora Ostrowieckiego znajdującego się około 5 km na południe od wsi. Na wyspie jeziora znajduje się „Czapli Ostrów” - rezerwat przyrody, w którym ochroną objęto kolonię lęgową czapli siwej.

Zarówno w samym Różańsku jak i okolicznych terenach stwierdzono liczne, objęte ochroną, gatunki roślin. Wśród nich między innymi: Arcydzięgiel litwor, Bluszcz  zwyczajny, Grzybienie białe, Pełnik europejski oraz Kłoć wiechowata.

Przez Różańsko przebiega dawna linia kolejowa numer 410 Grzmiąca – Kostrzyn nad Odrą. Przy drodze, która prowadzi do nieczynnej już stacji kolejowej stoi stary młyn szachulcowy z XIX wieku.

Należy wspomnieć o złożach ropy naftowej i gazu ziemnego, które występują na okolicznych terenach. W 1991 roku odkryto złoże gazu Różańsko w otworach dolomitu głównego z zawartością siarkowodoru 17%. Zasoby kopalni Różańsko szacuje się na około 2398 milionów m3. Istnieje tu dobrze rozwinięta sieć instalacji, które służą do przesyłu ropy naftowej, gazu ziemnego i płynu złożowego. Dzięki temu zrealizowano pierwszy w kraju projekt, który miał na celu zasilanie Elektrociepłowni w Gorzowie Wielkopolskim. Wybudowano Kopalnię Ropy Naftowej i Gazu Ziemnego Dębno, która eksploatuje miedzy innymi złoże gazu Różańsko. Kopalnia Dębno to największa tego typu kopalnia w Polsce. Jej dzienna produkcja przekracza 1000 ton ropy naftowej, około 30-40 ton propanu-butanu, 80 ton siarki płynnej oraz 30 tysięcy m3 gazu na godzinę.

Kościół około roku 1982. Zdjęcia udostępnione dzięki Wydziałowi Budowlanemu i Sztuki Kościelnej Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej.
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia
Różańsko - osada z epoki kamienia

Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Z księgi podatkowej Ludwika Starszego

Kataster to księga podatkowa, którą stworzono dla margrabiego Ludwika Starszego. Wpisano do niego wszystkie podległe mu miejscowości. Dziś możecie wybrać się na wycieczkę po dawnych terenach Nowej Marchii.

Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Popularne atrakcje

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90