Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Stołeczna - dziedzictwo rodu Sydow

Opublikowano w dniu: 2011-06-15       Aktualizowano w dniu: 2012-07-05 Autor: Kamil

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

Średniowieczna owalnica administrowana dziś przez gminę Trzcińsko-Zdrój - około 5 kilometrów na północny-zachód. Przez wieki układ przestrzenny wsi nieznacznie ewoluował, zbliżając się do regularnej wielodrożnicy.

Źródła nie podają dokładnej daty powstania miejscowości, można jednak przypuszczać, iż plemiona słowiańskie zamieszkiwały te tereny dużo wcześniej niż zaczęła pojawiać się tutaj regularna zabudowa. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1337. Jako Stoltenvelde wymieniana była wówczas w księdze podatkowej, którą spisano dla Ludwika Starszego – margrabiego brandenburskiego. Stołeczna liczyła wówczas 64 łany opodatkowanej ziemi oraz 4 łany parafialne, wolne od ciężaru podatkowego, podobnie jak większość miejscowości z tego okresu.

W 1372 roku właścicielem majątku była rodzina Brederlow, a od 1440 roku do rodziny Ellingen. W połowie XV wieku wieś była już własnością rodziny von Sydow – jednej z najbardziej znanych w regionie. W XVII wieku wygasła linia rodu von Sydow w Stołecznej, a jej dobra przejęli inni członkowie rodziny, którzy na stałe zamieszkiwali niedalekie Dobropole.

Stołeczna. Pałac z końca XIX wieku.

Najcięższy okres w historii Stołecznej to wojna trzydziestoletnia 1618-1648 rok. Wówczas wieś została spustoszona i wyludniona. Pod koniec XVII wieku część dóbr nabył rotmistrz von Rammensey, a później po 1707 roku rotmistrz von Strauss. W roku 1716 do wsi powróciła rodzina von Sydow znacznie powiększając przy tym swój majątek.

W XIX wieku wyraźnie zaznaczył się podział na chłopską i folwarczną część miejscowości. Do dziś zachowała się większość zabudowań folwarcznych w południowej części wsi. Dawniej prowadzono tu hodowlę zwierząt. Dobrze prosperowała również gorzelnia i płatkarnia. Do dziś najbardziej charakterystycznym elementem zabudowy folwarcznej pozostaje piękny pałac.

Stołeczna. Pałac z końca XIX wieku.

Wybudowano go w 1892 roku a jego bogata architektura przywołuje na myśl styl secesyjny. Dawniej cały majątek stawiano za wzór, a pałac był jego prawdziwą ozdobą. W nieregularną bryłę wpisano dwie wieże. Jedną z nich, nieco niższą, o okrągłym przekroju, postawiono w narożu budowli. Jej zwieńczenie stanowi miedziana kopuła. Drugą wieżę wybudowano po przeciwległej stronie. Rozplanowana na rzucie prostokąta wysoko wznosi się ponad dachem pałacu. Przykryto ją dachem kopertowym, z którego wyprowadzono barokową sygnaturkę. Po południowej stronie pałacu wybudowano taras, z którego roztacza się widok na park. Od północy znajduje się główne wejście do wnętrz budynku. Podobnie jak cały pałac, ma ono nietypowe i bardzo atrakcyjne założenie architektoniczne. Przed pałacem usypano podjazd w kształcie półksiężyca. Jego mury oporowe wzniesiono z tej samej kostki granitowej co fundamenty pałacu. Centralna część podjazdu znajduje się na wysokości wejścia, a dodatkowo do ściany oporowej dobudowano w tym miejscu schody, którymi można wejść na podjazd a dalej do wnętrz pałacu. Całość założenia wygląda bardzo atrakcyjnie i z całą pewnością, w owych czasach, była dumą właściciela, jak również projektanta budowli.

Wokół pałacu roztacza się piękny park krajobrazowy ze starodrzewem i urokliwą aleją, obsadzoną dębami czerwonymi - biegnie ona w kierunku Dobropola. Pałac i jego otoczenie nie jest jednak jedynym ciekawym miejscem w Stołecznej. Warto zwiedzić również zabytkowy kościół w centrum wsi.

Stołeczna. Kościół z przełomu XIII i XIV wieku.

Posadowiono go na niewielkim wzniesieniu o trójkątnym wykroju. Jego pochodzenie należy datować na przełom XIII-XIV wieku. Nie zachowały się dokładne opisy jego ówczesnego wyglądu ani nawet dokładnej daty budowy. Założenie murów, jak również niedokładnie obrabiana kostka granitowa wskazują na tradycyjny dla Nowej Marchii styl z 2 połowy XIII wieku. Fundamenty świątyni rozplanowano na rzucie prostokąta bez wyodrębnionego chóru. Na początku XVIII wieku kościół mocno ucierpiał w pożarze. Odbudowy podjęto się już w 1703 roku. Podniesiono wówczas mury kościoła i zmieniono więźbę dachu. W latach 1756-1763 pożar ponownie strawił budowlę. Kolejnej odbudowy dokonano w 1768 roku i to właśnie z tego okresu pochodzą największe zmiany w stosunku do pierwotnego założenia architektonicznego. Od zachodu dobudowano trójkondygnacyjną, ceglaną wieżę, którą następnie pokryto boniowanym tynkiem. W 1857 roku nad ostatnią, ceglaną kondygnacją, wzniesiono jeszcze jedną o drewnianej konstrukcji. Całość zwieńczono blaszanym dachem czterospadowym, Stołeczna. Kościół z przełomu XIII i XIV wieku.nad którym wznosi się wyraźny krzyż.

W przyziemiu wieży ulokowano portal wejściowy. Nad wejściem, w osi drugiej kondygnacji, ulokowano przeszklony okulus. Ten detal, jak również całe założenie wieży, przywołują na myśl kościół w niedalekim Dobropolu – miejscowości, w której osiadała inna gałąź rodu von Sydow. Być może architektem przebudowy kościoła w Stołecznej była ta sama osoba, która zaprojektowała świątynię w Dobropolu?

Zniszczenia wojenne i pożary świątyni, znacznie zmieniły jej założenia architektoniczne. Dziś wnęki okienne mają proste ościeża ujęte wąskimi opaskami i zwieńczone są łukiem odcinkowym. Dawne założenie wnęk zamurowano cegłą. Również portal południowy nosi wyraźne ślady przebudowy. Obecnie proste, dwuuskokowe ościeża zwieńczone są ostrołukowo. Ceglane zamurowania dawnej wnęki pozwalają przypuszczać, iż pierwotnie był on bardziej okazały. Na wschodniej ścianie znajdują się trzy okna o rozglifionych ościeżach, które zwieńczono łukiem odcinkowym. Wokół nich nie ma wyraźnych śladów przemurowań jednak opaska wewnątrz ościeży, w podobnym stylu jak ten widoczny w murach nawy, może wskazywać na ich późniejsze pochodzenie.

W założeniu północnej elewacji znajduje się zagadkowy element. W osi przyziemia murów widoczny jest zarys niskiego otworu drzwiowego. Został on zamknięty łukiem odcinkowym. Jego istnienie mogłyby wytłumaczyć przekazy, według których pod świątynią znajdowała się krypta. Nie jest jasne przeznaczenie ani data powstania krypty. Być może wybudowano ją w czasach przebudowy świątyni, a służyć miała jako miejsce pochówków rodziny von Sydow? We wnętrzu kościoła uwagę zwraca ciekawy ołtarz w stylu barokowym z 1703 roku,a z wieży dobiega dźwięk dzwonu, który odlano w 1727 roku.

Kościół w okresie międzywojennym. Zdjęcia udostępnione dzięki Wydziałowi Budowlanemu i Sztuki Kościelnej Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej.
Stołeczna - dziedzictwo rodu Sydow
Stołeczna - dziedzictwo rodu Sydow
Stołeczna - dziedzictwo rodu Sydow
Stołeczna - dziedzictwo rodu Sydow
Stołeczna - dziedzictwo rodu Sydow

Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Z księgi podatkowej Ludwika Starszego

Kataster to księga podatkowa, którą stworzono dla margrabiego Ludwika Starszego. Wpisano do niego wszystkie podległe mu miejscowości. Dziś możecie wybrać się na wycieczkę po dawnych terenach Nowej Marchii.

Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
  1. Rico
    Rico  Czy krypta istnieje do dziś ?
    2015-07-14 21:44 · Odpowiedz · Raportuj
  2. Rico
    Rico  Czy krypta istniej do dziś w kościele ?
    2015-07-14 21:45 · Odpowiedz · Raportuj
Najbliżej
 
Wieś na uboczu głównych trakt&...
 
Duża wieś o czytelnym układzie owalni...
 
Trzcińsko-Zdrój jest miastem i...
 
Pierwsza wzmianka na temat tej miejsc...
 
Chełm Dolny to najbardziej atrakcyjna...
 
Warnice to jedna z najdalej na p&oacu...
 
Duża wieś leżąca na drodze krajowej n...
 
Obecnie duża, nieco zapomniana wieś, ...
 
Rościn – niewielka miejscowość ...
 
Dłusko Gryfińskie to jedna z niewielu...
 
Dawna, niemiecka nazwa Grzybna &ndash...
 
Duża wieś, obecnie zamieszkiwana prze...
 
Wieś należąca do gminy Banie, położon...
 
Myśliborski cmentarz wojenny założono...
 
Miejscowość po raz pierwszy wzmiankow...
 
Niewielka wieś wzmiankowana już w 120...
 
Możecie przeżyć przygodę niczym z kar...
 
Myślibórz – miasto do zw...
 
Myśliborski ratusz znajduje się w poł...
 
Historia miejscowości zaczyna się w ś...
 
Wieś po wschodniej stronie drogi nr 3...
 
Serce miasta zostało otoczone murami ...
 
Załęże to średniej wielkości wieś w p...
 
Miejscowość położona na dawnych teren...
 
W lesie koło wsi Pszczelnik, leżącej ...
Fotka dnia
Obecna ocena:
Zobacz i zagłosuj!
REKLAMA
Pojezierze Myśliborskie - Cudna Kraina

Podziemne miasto

Rewal tanie pokoje

POLECAMY W POLSCE
Synagoga w Kazimierzu Dolnym.   Kazimierz Dolny
Pokoje gościnne Beitenu  w dawnej synagodze usytuowanej w samym sercu Kazimierza Dolnego,  pomiędzy Małym i Dużym Rynkiem. ----->

Zamek Gniew   Zamek Gniew
Potężna gotycka twierdza, siedziba królów, hetmanów i starostów, słynący z  turniejów, zaciętych bitew i spektakli zaprasza.  ----->

Karpacz. Hotel Artus.   Karpacz. Hotel Artus
Położenie w bezpośrednim sąsiedztwie Karkonoskiego Parku Narodowego wyróżnia nas wśród innych hoteli. Cisza, spokój i bliskość gór.  ----->

Łagów. Bukowy Dworek   Łagów. Bukowy Dworek
Położony na obrzeżach Łagowskiego Parku Krajobrazowego oferuje kryty basen, centrum fitness, saunę, korty tenisowe oraz wannę z hydromasażem.   ----->
 
POLECAMY
Moja Polska. Miejsca warte zobaczenia! KREDYCIAK : Forum kredytowe zawierające opisy ofert  z sektora finansowego
średnia ilość wyświetleń dziennie: 181 372
  Newsletter zp.pl
Popularne atrakcje
Facebook

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90