Zaloguj się. Nie masz konta? Zarejestruj się.
Wyszukaj: Hotele Restauracje Atrakcje turystyczne

Zachodniopomorskie

Wierzchlas - gdzie strumyk płynie z wolna

Opublikowano w dniu: 2011-01-08       Aktualizowano w dniu: 2012-07-05 Autor: Kamil

Pokaż zachodniopomorskie na większej mapie

Niewielka wieś położona przy głównym trakcie prowadzącym ze Szczecina do Kostrzyna nad Odrą, zamieszkiwana obecnie przez około 113 osób. Administracyjnie przynależy do gminy Mieszkowice i jest oddalona od miasta o około 4 km w kierunku północnym. Przez wieś przepływa niewielka, około 25 kilometrowej długości, rzeka Kurzyca, która jest jednocześnie prawym dopływem Odry.

Wieś była wzmiankowana w roku 1333 jako własność rodu de Sidow. W 1337 roku, odnotowana w księdze podatkowej Ludwika Starszego, liczyła 27 łanów, z których 8 nadal pozostawało własnością rodu de Sidow. Na początku XV wieku ziemie Nowej Marchii, wraz z ówczesną wsią, należały do Zakonu Krzyżackiego.

Wierzchlas. Zabudowania pofolwarczne.

Na przestrzeni wieków wieś wraz z okolicznymi terenami zmieniała swoich właścicieli aż do początków XX wieku, kiedy to należała do niemieckich książąt Schliffen. Kilkukrotnie zmieniała się również nazwa wsi, począwszy od roku 1333 – Valkinwold, 1337 – Valkenwold aż po Falkenwalde, którą można jeszcze spotkać na przedwojennych mapach i pocztówkach.

Wierzchlas. Zabudowania pofolwarczne.

Wieś założona została na planie owalnicy. Układ ten jest dobrze widoczny w jej północnej części. W centrum wrzecionowatego placu znajduje się kościół barokowy z 1730 roku. Po roku 1945 nie był użytkowany i dopiero 14 kwietnia 1963 roku został poświęcony jako kościół filialny pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej.

Wierzchlas. Barokowy kościół z 1730 roku.

Wybudowany na kamiennym fundamencie o planie prostokąta jest typem świątyni salowej, orientowanej. Do budowy murów użyto prawdopodobnie cegły z niewielkim udziałem kamienia jednak otynkowane elewacje uniemożliwiają faktyczną ocenę wykorzystanego budulca. W południowej i północnej elewacji osadzono po trzy okna, we wschodniej natomiast dwa. Wszystkie wykonano w tym samym założeniu. Osadzone wysoko i płytko zagłębione w murze, pozbawione są parapetów, a ich ościeża zamknięto łukiem odcinkowym. Na zachodniej elewacji portal z ościeżem o prostokątnym wykroju.

Od południa do murów dobudowano kruchtę o prostokątnym przekroju, którą pokryto dwuspadowym dachem. W kruchcie, od północy, portal z głównym wejściem do świątyni. Proste ościeża zamknięto półokrągło, a nad portalem wymurowano okrągłą blendę. W pozostałych ścianach kruchty niewielkie okna o tym samym wykroju co portal.

Ponad nawą, po zachodniej stronie, wznosi się wieża o ryglowej konstrukcji z ceglanym wypełnieniem. Wybudowana na planie kwadratu, na każdej ścianie ma wąskie, prostokątne okna, które doświetlają jej wnętrze. Zwieńczenie wieży stanowi wysmukły hełm z latarnią, na końcu której umieszczono iglicę z krzyżem. Pokrycie hełmu wykonano z Wierzchlas. Barokowy kościół z 1730 roku.blachy cynkowej natomiast mury kościoła przykryto dwuspadowym dachem z ceramiczną dachówką. Wnętrze świątyni kryje ołtarz - tryptyk z 1789 roku, witraże z XVIII wieku oraz emporę chórową.

Parcela, na której wzniesiono kościół otoczona jest murem. Do wzniesienia jego dolnej części użyto kamienia. Później, prawdopodobnie w XIX wieku, wymurowano ceglaną nadbudowę. Od zachodu okazała brama wjazdowa w renesansowym stylu, wykrojona półokrągło, a następnie zwieńczona trójkątnym szczytem. Bezpośrednio obok bramy, ufundowana  14 sierpnia 2005 roku, tablica „Ku pamięci właścicieli majątku ziemskiego oraz mieszkańców Wierzchlasu do 1945”. Napis na tablicy występuje również w języku niemieckim.

We wsi można jeszcze zauważyć zabudowania pofolwarczne wraz z rozległym (15 ha) popałacowym parkiem. Został założony w XVIII wieku z kompozycją opartą na ścieżkach widokowych, które krzyżują się w miejscu dawnego pałacu. Na terenie parku znajduje się staw o powierzchni około 2 ha z wyspą pośrodku, duże trawiaste polany oraz pomnikowe okazy drzew. Na północ od zabudowań widoczne są pozostałości cmentarza ewangelickiego z aleją lipową i śladami nagrobków.


Drogi czytelniku:
Dokonałeś historycznego odkrycia? Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia? Chciałbyś podzielić się z nami wiedzą na temat atrakcji turystycznej, o której warto opowiedzieć? Wystarczy, że do nas napiszesz! mail: info@zp.pl
Udostępnij Udostępnij Udostępnij
Zobacz także:

Z księgi podatkowej Ludwika Starszego

Kataster to księga podatkowa, którą stworzono dla margrabiego Ludwika Starszego. Wpisano do niego wszystkie podległe mu miejscowości. Dziś możecie wybrać się na wycieczkę po dawnych terenach Nowej Marchii.

Moryński szlak
Wycieczka po okolicach Morynia. To zrówno szczypta tajemnicy i zagadek, jak i niezwykle romantycznych miejsc i urokliwych widoków.
Komentarze
{I_NICK}
Nazwa:
E-mail:
Nie masz konta? Zarejestruj się.
Popularne atrakcje

peuterey outlet peuterey uomo peuterey donna piumini peuterey moncler pas cher doudoune moncler pas cher doudoune moncler canada goose pas cher canada goose femme pas cher canada goose homme pas cher canada goose france hogan outlet hogan scarpe outlet hogan outlet hogan scarpe outlet nike tn pas cher tn pas cher woolrich outlet piumini woolrich outlet nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher tn pas cher nike tn pas cher nike tn nike air max 90 pas cher nike air max 90